Sanayide Çarklar Dönmeye Başladı mı?

Ekonomide bazı öncü göstergelerin seyri, hal ve gidişatı göstermesi açısından önemlidir.  Sanayi Üretim Endeksi, kapasite kullanım oranları, ihracat rakamları, PMI verileri izlenmelidir ki durum ortaya çıksın. Türkiye ekonomisinin öncü göstergelerinden olan sanayi üretim endeks verileri açıklandı.  Pandemiden, kontrollü normal hayata geçiş ile ilgili gelişmeler olumlu seyretmektedir. Pandeminin de etkisiyle, Nisan’da % -30 ve Mayıs’ta  da % -19 azalan Sanayi Üretim Endeksi sert düşüş görmüştü. Şu Haziran verileri ile moral bulmuş görünüyor.

Her ne kadar verilerin gün be gün izlendiği bir dönemde, Ağustos ortasında Haziran verileri geç kalmış sayılsa da izlenmesi zorunludur. Bu veriler ekonominin potansiyelini göstermesi açısından önemlidir.  Bu konu hem ekonominin başarabileceklerini göstermesi, hem de ekonomideki dinamizm bakımından izlenmeye değerdir.

Ülkeler açısından bir yıkım gibi geçen Mart- Haziran dönemi, ekonomik performansı gösteren en önemli gösterge Sanayi Üretim Endeksindeki gelişmelerdir.    Pandemiden normalleşmeye geçişte ilk ay olan Haziran verisi bu bakımdan da ele alınmalıdır. Nitekim aylık bazda %17,6 oranında yukarı yönlü bir hareket umut verici olmuştur.

Ekonomi yorumcuları ve analistlerin beklentisi  Sanayi Üretiminin %5 kadar bir artış gerçekleştireceği yönünde idi.  Böyle bir iyileşme Türkiye ekonomisinin ne denli ivmelenme eğiliminde olduğunu göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Aylık düşük büyüme, sonuçta yıllık  % -5  kadar bir küçülmeyi getirmesi de kaçınılmazdır.  Ancak böyle olmadı. %17,6  rakamı oldukça yüksek bir büyümedir. Büyümenin de ikinci altı ay içinde devam edebileceğini  göstermektedir.

Pandeminin başlangıcında öncelikler bakımından ekonomideki yavaşlamaya hatta durmaya paralel, madencilik ve taşocağı sektöründeki negatif gelişmeler kaçınılmazdır. Duran sanayi üretiminin aynı zamanda elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme sektörlerini de olumsuz etkilemesi  beklenir; öyle de olmuştur.

Haziran 2020 sanayi üretim endeksi verilerinde sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, 2020 yılı Haziran ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre %7,8, imalat sanayi sektörü endeksi %19,0 ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %6,7 artış olduğu görülecektir.

Aynı şekilde “Dayanıklı Tüketim Malı” sektöründeki %33,2’lik artış ile “Dayanıksız Tüketim Malları”ndaki %18,4’lük artış ve Düşük Teknolojili ürünlerdeki %23,4 oranındaki artış Haziran’da ekonominin itici gücü olmuştur. Orta Yüksek Teknolojili Ürünlerin bir önceki aya göre artışı da %19,5’tir.

Türkiye Sanayi Üretiminde kısa sürede üst üretim liglerine geçmeye müsait bir ülkedir. Bunu ülkenin dinamizmi ve üretim performansı ile açıklamak mümkündür.

İhracat tarafı

Nisan’da 8 milyar 975 milyon dolar olan ihracatın, Mayısta 9 milyar 956 milyon dolara, Haziranda 13 milyar 462 milyon dolara ve Temmuz’da da 15 milyar 11 milyon dolara yükseldiği görülüyor. İhracat cephesinin bu anlamda durumu toparladığı görülüyor. Kriz öncesi verilere ulaşılmış durumdadır. Bu durum istihdama da yansıdıkça iyileşme hissedilecektir.
ihracatın ithalatı karşılama oranı Haziran’da %82,6’dan Temmuz’da % 84,5’e yükselmiş durumdadır. Bu ihracat artışı  normalleşme ile birlikte daha da canlanacaktır.

Kapasite Kullanımları
İmalat sanayi kapasite kullanım oranı başta güvene dayalıdır. Bu rakam da pandemi öncesi rakamlara yaklaşmaktadır. Haziran’da %66 ile olumlu sinyal vermiştir.  Bu rakam Temmuz’da %70’i aşmıştır. Reel kesim güven endeksleri de imalat sanayi için moral olmuştur. Haziran verisi de bunu desteklemiş 92,6 çıkmıştır. Bütün bu ekonomik göstergelerin pozitif yönde gitmesi ile Türkiye,  özellikle sanayi üretim endeksinde Avrupa’da 1. sırada yer almıştır. Pandemi öncesi, ilk  çeyrekteki  büyüme ise G20 ülkeleri arasında % 4.5 büyüme ile birinci sıradadır. IMF ve OECD tahminlerinin Türkiye için öngörüleri %5 küçülme yönündedir.  Haziran ve kısmen gelen Temmuz verileri  büyümeye işaret etmektedir. Uluslararası kuruluşlardan bugün yarın büyüme revizesi gelecektir. Bu veriler iç piyasanın canlanması açısından memnuniyet vericidir.

PMI (Satınalma Yöneticileri Endeksi)

Pandemi sonrası hızlı normalleşme sürecine girebilecek bir ülke olarak Türkiye’nin bu verileri ile İstanbul Sanayi Odası’nın  Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) birbiriyle uyumludur. Küresel PMI 50 ve AB PMI 51,8 iken aynı dönemde, Türkiye PMI 56,8’dir. Sanayi üretim endeksi bu itibarla PMI verilerini  de desteklemektedir. Yarının adı ümittir.

Prof. Dr. İbrahim Attila ACAR

Prof. Dr. İbrahim Attila ACAR

Next Post

Belarus’ta özgürlük ve değişim zamanı

Per Ağu 20 , 2020
Belarus’ta 9 Ağustos seçim sonuçlarının açıklanmasından sonra başlayan protesto gösterileri, on milyon nüfusa sahip bu ülkede neler oluyor sorusunun bütün dünyanın gündemine oturmasına neden olmuştur. Binlerce insan, başkent Minsk sokaklarında diktatör Aleksandr Lukaşenko’ya karşı protesto gösterilerinde bulunmaktadır. Belarus’un tek adam diktatörlüğüne dayalı rejimi, barışçıl bir şekilde yapılan protestoları şiddetle bastırmaya […]

Benzer yazılar...

%d blogcu bunu beğendi: